Kies die regte karstoeltjie

Kies die regte karstoeltjie
 
 
 

Daar is drie dinge wat ononderhandelbaar is wanneer jy ’n karstoeltjie koop, sê Elise Lustig van die babaproduk- maatskappy Safeway. Gaan dus winkel toe gewapen met dié inligting:

1. ’n Stempel van goedkeuring

Maak seker die stoeltjie wat julle wil koop voldoen aan die Europese standaard, ECE R44. “Alle nuwe motorstoeltjie wat in Suid-Afrika verkoop word, moet aan die R44/03-standaard voldoen,” sê Elise. “Ouer stoeltjies wat aan vroeër weergawes van die standaard voldoen – soos die R44/02 of R44/01 – is ook nog veilig.” Moet egter nie na die SABS-teken op motorstoeltjies soek nie, want dié buro reik  nie meer sertifikate van goedkeuring vir motorstoeltjies uit nie. Hul rol is bloot om die Europese standaard te implementeer. ’n Ander organisasie, die National Regulator for Compulsory Specifications (NRCS), speel deesdae ’n belangrike rol. Hul werk is om seker te maak dat alle plaaslike vervaardigers (soos Safeway) en invoerders van motorstoeltjies (soos Chelino) aan die ECE-standaard voldoen.

2. Alles gaan oor gewig

Koop ’n stoeltjie wat reg is vir jou kind se gewig. As dit kom by motorstoeltjies is ouderdom nie relevant nie. Maak dus seker jy weet hoeveel jou kind weeg voor julle  winkels toe gaan, veral vir daardie tweede of derde motorstoeltjie. Motorstoeltjies is verdeel in vyf kategorieë, volgens gewig en geraamde ouderdom. Só lyk hierdie groepering: 

Pasgeborenes Groep 0+ Groep 0+1
  0-13 kg 0-18 kg
Jong kinders en kleuters Groep 1 Groep 1,2,3
  9-18 kg 9-36 kg
Jong kinders en kleuters Groep 2,3  
  15-36 kg  

Al die motorstoeltjies in Groep 0+ en 0+1 is stoeltjies wat agtertoe wys. Dié in groep 0+ het ’n handvatsel sodat dit maklik gedra kan word en ook buite die motor as ’n sitplek kan dien. Dis meestal geskik van geboorte tot ongeveer 12-15 maande. Stoeltjies in groep 0+1 is vir pasgebore babas tot ongeveer vier jaar bedoel en kan nie in- en uit die motor gehaal word om rondgedra te word nie. Die stoeltjies in Groep 0+1 kan agtertoe  wys tot jou kind sowat 13 kg weeg. Hierna kan dit vorentoe gedraai en gebruik word  tot jou kind 18 kg weeg en tussen drie en vier jaar oud is. Hierdie stoeltjies is net gemaak vir die motor en kan nie in- en uitgehaal word nie. Die stoeltjies in Groep 1 kan min of meer van eenjarige ouderdom af gebruik word. 

Wat sê Baba & Kleuter? 

Stoeltjies wat agtertoe wys is by verre die veiligste vir babas en klein kindertjies, hoofsaaklik omdat hul nekkies dan nie tydens ’n botsing vorentoe sal ruk nie. Ons hou dus baie van ’n stoeltjie waarin jou kind so lank as moontlik agtertoe kan kyk. Groep 1, 2 en 3 is vir kinders wat, soos die tabel aandui, tussen 9 en 36 kg weeg. Dit is van ongeveer ’n jaar oud tot omtrent 11 of 12. Al die stoeltjies in groep 1, 2 en 3 is stoeltjies wat vorentoe wys. Hierdie stoeltjies het ook hul eie gordel wat jy later kan afhaal sodat die stoeltjie ’n versterkte sitplek word wat met die motor se gordel werk. 

Groep 2 en 3 verwys net na versterkte stoeltjies en versterkte kussings en is bedoel vir kinders van 15 tot 36 kg, van omtrent vier tot 12 jaar. Groep 3 is net vir kinders wat tussen 22 en 36 kg weeg en ses tot 11 jaar oud is.  

Wat sê Baba & Kleuter?

Kyk uit vir versterkte sitplekke met “vlerke” aan weerskante van die kopstut, want dit kan jou kind se kop tydens sydelingse impak beskerm. 

3. Installering

Daar is twee maniere om ’n motorstoeltjie te installeer.

  • Met jou motor se veiligheidsgordel wat bestaan uit ’n skouergordel, ’n skootgordel en ’n gespe
  • Met die Isofix-sluitstelsel wat in motors geïnstalleer is. (Lees hieronder meer oor Isofix.)
“Alle motorstoeltjies het hul eie aanwysings vir installering. Dié aanwysings is altyd op die kant van die stoeltjie vasgewerk so jy kan dit nooit verlê nie. “Jy moet ook altyd ’n boekie met gebruiksaanwysings saam met jou nuwe stoeltjie kry. Dit is uiters belangrik dat hierdie aanwysings stap vir stap gevolg word,” sê Elise.
Een van die basiese reëls is om die rooi en blou pyle wat op die stoeltjie self is, te volg. Die blou pyle wys die pad wat die gordel moet loop vir stoeltjies wat agtertoe wys en die rooi pyle wys die gordel se pad aan vir stoeltjies wat vorentoe wys. 
“Ruk altyd die stoeltjie heen en weer om seker te maak dit is stewig vas,” sê Elise. As die stoeltjie baie min beweeg, is dit reg vas. As dit enigsins los voorkom, begin van voor af met installering. Elise sê dit is ook noodsaaklik om die motorstoeltjie gereeld na te gaan om seker te maak dit is nog steeds lekker stewig vas. 

Wat is Isofix?

Isofix is ’n internasionaal aanvaarde standaard vir die heg van kinderstoeltjies in motors en word sedert 2000 in motors wêreldwyd gebruik.
Hiervolgens word twee klein permanente metaalhoepels tussen die rugleuning en kussing van ’n motorsitplek aangebring waarin spesiale hegpunte van ’n motorstoeltjie pas. Hierdie punte verseker dat die stoeltjie reg geposisioneer is.
Elise sê die Isofix-stelsel maak die installering van motorstoeltjies baie makliker en skakel die risiko van verkeerde installering – iets wat ongelukkig te veel gebeur – uit.

Waarskuwing

Daar is verskeie weergawes van die Isofix-stelsel. Maak seker die een wat julle het is geskik vir jul motor en dat die stoeltjie wat julle beoog om te koop, maklik en korrek daaraan geheg kan word. 

Oor lugsakke en motorstoeltjies

Lugsakke ontplof tydens ’n botsing met ’n geweldige slag. Passasiers, en veral babas en klein kindertjies, wat te naby aan ’n lugsak is wanneer dit oopskiet, kan baie seer kry. 
Dit is dus belangrik om onnodige beserings, en in die geval van kinders selfs die dood, as gevolg van ’n lugsak te voorkom. 
Die beste manier waarop jy dit kan doen is om jou kind nooit in sy motorstoeltjie op die voorste sitplek te laat sit nie.
As jy nie anders kan nie (byvoorbeeld as jou baba siek is en jy haar naby jou moet hou):
  • Vra jou motorvervaardiger of en hoe die voorste sitplek se lugsak gedeaktiveer kan word. Onthou egter om jou versekeraar te vra oor die implikasies van so’n stap.
  • Stoot die voorste sitplek so ver as moontlik terug en maak die stoeltjie baie stewig vas.

WENKE VIR NOU...EN LATER

Ons kinders is so kosbaar dat ons enigiets in ons vermoë sal doen om hulle te beskerm. “Moenie wag vir die ergste om te gebeur voor jy motorveiligheid ’n prioriteit maak nie,” maan Ismail Essa, besturende direkteur van die motorstoeltjieverspreider Chelino. 

Hier is ’n paar van Chelino se wenke om dié goeie gewoonte te vestig:

  1. Van dag een af: Gordel jou kinders van babadae af altyd in hul stoeltjies vas en stel self ’n onberispelike voorbeeld deur altyd vas te gordel.
  2. By die naam: Roep elke kind se naam uit voor julle wegtrek en vra “Is jy vas?” As hulle nie wil nie, sê vir hulle hoe lief jy vir hulle is en dat jy nie wil hê hulle moet seerkry nie.  
  3. Zero-verdraagsaamheid: As jou kind in die ry uit sy motorstoeltjie klim, trek van die pad af, klim uit en gordel hom weer vas. Maak dit dan duidelik dat julle nie op ’n uitstappie of enige plek kan gaan as hy nie vasgegordel is nie.  

sterk, sterker, sterkste

Dit is baie belangrik dat die sitplekgordel reg gebruik word  by versterkte sitplekke en -kussings. Hier is drie belangrike dinge om in gedagte te hou.

  • Die gordel moet so styf as moontlik om die sitplek en jou kind se lyf pas. 
  • Die skootgordel moet oor die kind se bekken pas en nie sy maag nie.
  • Die diagonale gordel moet op die skouer rus en nie die nek nie.

Oor ouer motorstoeltjies

  1. Hoe lank bly ’n motorstoeltjie veilig? Motorstoeltjies behoort nie vir langer as vyf tot ses jaar nadat dit gekoop is, gebruik te word nie, aldus ’n woordvoerder van Maxi-Cosi, Debbie Billson. Die stelselmatige veroudering van die plastiek – veral as gevolg van sonlig – kan die gehalte van die stoeltjie ongemerk laat afneem. Motorstoeltjies van betroubare bronne het altyd ’n sogenaamde produksiehorlosie waarvolgens jy kan bepaal hoe oud al die plastiekonderdele daarvan is. Dit kan dalk moeilik wees om dié horlosie op te spoor, maar dit behoort iewers op die stoeltjie te vinde te wees. 
  2. Wat van tweedehandse stoeltjies? Daar is baie items wat jy tweedehands kan koop of by familie en vriende kan leen om geld te spaar. Maar onthou, sê Debbi, elke gebruikte motorstoeltjie het ’n geskiedenis – hoe weet jy die stoeltjie was nie al in ’n motorongeluk betrokke nie? 

Help my!

Skakel die vervaardiger van jou motorstoeltjie en vra hulp as jy sukkel om dit reg te installeer. Die nommer sal in die handleiding of op hul webtuiste wees. 

Wag ’n bietjie

Die motorstoeltjievervaardiger Maxi-Cosi sê babas moet so lank as moontlik in hul eerste motorstoeltjie – dié soort wat agtertoe wys in groep 0, 0+ of 0/1 – bly, want dit is by verre die veiligste, en waarskynlik ook die gemaklikste. Hoe lank jou kind se bene is, maak nie juis saak nie. Gewig is die heel belangrikste faktor. Slegs wanneer die kroon van sy kop aan die bopunt van die stoeltjie se rand raak, is dit tyd om ’n groter stoeltjie aan te skaf. 
 
 
 
Colette du Plessis

Colette du Plessis

In 2010 is Colette as die Galloiva Gesondheidskrywer van die jaar benoem, 'n titel wat sy verower het vir haar gesondheidsartikels in Baba & Kleuter die voorafgaande jaar. Colette het drie pragtige spruite.

Disclaimer: The advice on this site is for information purposes only. Please consult your health professional.

Add your comment

Comments - 2 comments

Marilize

Ons was onlangs in 'n kop-aan-kop botsing betrokke. Baba het, danksy die Bambino karstoeltjie, die minste beserings opgedoen. Ons het weer besef hoe vinnig 'n ongeluk kan gebeur en dit is nie noodwendig hoe JY ry nie, maar wat die ander mense doen, wat 'n groot gevaar inhou. As hy nie in sy stoeltjie was nie, sou hy baie seer gekry indien nie erger nie.
Posted on Tue, Apr 2nd 2013, 08:32

Rentia

Help! My kind (2 jr en 11 maande) raak erg karsiek. Sy weier 99% van die tyd om vasgemaak te word in haar karstoeltjie. Die kere wat sy wel vas is, is dit net 'n kort tydjie voordat ons moet stop langs die pad - soms betyds; soms om skoon te maak.
Posted on Tue, Mar 20th 2012, 16:15